AKCJA
KATOLICKA

Akcja
Katolicka -
Stowarzyszenie
mające osobowość prawną, działające w ramach struktur diecezjalnych.
Akcja Katolicka pragnie pogłębiać formację chrześcijańską oraz
organizować katolików świeckich do współpracy z
hierarchią kościelną.
Akcja
Katolicka jest stowarzyszeniem katolików świeckich, którzy
działają w ścisłej współpracy z hierarchią kościelną w
dziele ewangelizacji świata.
Organizacja
zrzeszająca ludzi świeckich w celu apostołowania, kształtowała się
długo. Zainteresowanie Kościoła kwestią społeczną w II poł. XIX wieku
przyczyniło się do jej ścisłego określenia. Po raz pierwszy nazwą
Akcja Katolicka posłużył się papież Pius X w motu proprio z 18 XII
1903 r. a następnie w encyklice Il
fermo proposito z 11
VI 1905 r. Pius X wyłożył w tejże encyklice podstawy teologiczne i
organizacyjne Akcji Katolickiej w myśl przyjętego przez siebie hasła:
Instaurare omnia in
Christo. Formalny
początek oraz ścisłe ramy organizacyjne nadał Akcji Katolickiej
papież Pius XI w encyklice Ubi
arcato Dei z 23 XII
1922 r. oraz liście Quae
nobis z 13 XII 1928
r. skierowanym do kardynała A. Bertrama. Według nauki Piusa XI Akcja
Katolicka miała być organizacją ludzi świeckich mających udział w
apostolstwie hierarchicznym Kościoła. Jej celem było odnowienie życia
religijnego we wszystkich dziedzinach życia: w rodzinie
i społeczeństwie. Początkowo Akcja rozwinęła się we Włoszech. Na
polecenie Piusa XI zaczęto tworzyć Akcję Katolicką na całym świecie.
W
Polsce po odzyskaniu niepodległości w 1918 r. istniały, szczególnie
na ziemiach zaboru pruskiego i austriackiego, różne
organizacje. W 1926 r., pod wpływem encykliki Ubi arcano, doszło do
zwołania Katolickiego Zjazdu w Warszawie, który skierował
petycję do Episkopatu o zorganizowanie Ligi Katolickiej, na co
biskupi odpowiedzieli pozytywnie. We wrześniu 1928 r. utworzono
Komisję Episkopatu do spraw Akcji Katolickiej, w skład której
weszli: kard. A. Hlond – przewodniczący, kard. A. Kakowski,
kard. A. S. Sapieha, abp A. Szeptycki i od 1930 r. bp S. Adamski,
który ułożył Statut Akcji Katolickiej.
Oficjalnie
Akcja Katolicka została powołana w dniach 28-30 IV 1930 r. przez
Konferencję Episkopatu obradującą w Poznaniu. Statut AK w Polsce
został zatwierdzony osobiście przez Piusa XI w dniu 27 XI 1930 r. Był
to jedyny, poza Włochami, statut krajowy, za którym stał
autorytet papieża. Akcja Katolicka w Polsce miała być wzorowana na AK
istniejącej we Włoszech, tzn. być organizacją typu centralistycznego
z jednym statutem obowiązującym w całym kraju. Wkrótce
powstały odpowiednie struktury, którym przewodził Naczelny
Instytut Akcji Katolickiej (NIAK) z siedzibą w Poznaniu, erygowany 24
XI 1930 r. przez kard. Augusta Hlonda. Patronem Akcji Katolickiej
został św. Wojciech, zaś główna uroczystość doroczna
ustanowiona została w święto Chrystusa Króla.
W
latach 1930-32 biskupi powoływali Akcję Katolicką w diecezjach. Na
krajowym zjeździe Akcji Katolickiej w Krakowie (5-6 II 1934 r.)
postanowiono ujednolicić stowarzyszenia wchodzące w jej skład. Na
wzór włoski utworzono 4 organizacje zwane kolumnami: Katolicki
Związek Mężów (KZM), Katolicki Związek Kobiet (KZK), Katolicki
Związek Młodzieży Męskiej (KZMM) i Katolicki Związek Młodzieży
Żeńskiej (KZMŻ). W skład związków ogólnopolskich
wchodziły odpowiadające im stowarzyszenia diecezjalne: Katolickie
Stowarzyszenie Mężów (KSM), Katolickie Stowarzyszenie Kobiet
(KSK), Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży Męskiej (KSMM) i
Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży Żeńskiej (KSMŻ). Główny
trzon w obu stowarzyszeniach młodzieżowych stanowili członkowie
dotychczasowego Stowarzyszenia Młodzieży Polskiej (SMP), utworzonego
już w 1919 r. i liczącego w 1934 r. ponad 100 tys. członków.
Organizacja
Akcji Katolickiej liczyła w 1936 r. prawie pół miliona
członków, zaś w 1939 r. ich liczba wzrosła do 750 000.
Wybuch II wojny światowej przerwał działalność Akcji Katolickiej w
Polsce, ale jej członkowie wychowani w duchu miłości Boga i Ojczyzny
nie wahali się w wielu wypadkach oddać własnego życia w jej obronie.
Okres
rządów komunistycznych uniemożliwił jej odrodzenie. Jej
kontynuacją był Instytut Akcji Katolickiej w Londynie. Nowe szanse na
reaktywowanie AK dały dopiero przemiany ustrojowe w Polsce po roku
1989. Przywrócenie Akcji Katolickiej w Polsce postulował Jan
Paweł II już w 1993 r. podczas pielgrzymki ad limina biskupów
polskich do Watykanu, a następnie w 1994 r. Kościół w Polsce
odpowiedział bardzo szybko na wezwanie papieża. Dekretem z dnia 2 V
1996 r., Przewodniczący KEP, Prymas Polski kard. Józef Glemp
powołał Akcje Katolicką. Tworzenie struktur rozpoczęto od diecezji i
parafii, kończąc to dzieło w 1998 r. powołaniem władz krajowych.
Dekretem
bpa Kazimierza Górnego z dnia 2 VI 1995 r. zainicjowała pracę
Akcja Katolicka w Diecezji Rzeszowskiej. 23 VI 1995 r. powołany
został tymczasowy Zarząd Diecezjalny AK. Asystentem diecezjalnym AK
został ks. Stanisław Potera, drugim asystentem ks. Krzysztof Gołąbek.
Dzisiejsza AK nawiązuje do struktur przedwojennych. Organem
podstawowym stowarzyszenia jest Parafialny Oddział Akcji Katolickiej
(POAK); najwyższym Krajowy Instytut Akcji Katolickiej (KIAK). W
diecezji natomiast Diecezjalny Instytut Akcji Katolickiej (DIAK).
W
naszej parafii spotkania odbywają się w każdą pierwszą środę
miesiąca. |